PLAN VAN AANPAK 1 PGDRACHTEN

Introductie 

Aanleiding
De Algemene Kerkenraad van de Protestantse Gemeente te Drachten nam op 19 februari 2018 een belangrijk besluit. Met als essentie: één PG Drachten met één kerkenraad uiterlijk per 1 januari 2020. Het besluit daarvoor werd met eenparigheid van stemmen genomen. Een belangrijke tussenstap op weg naar een definitief besluit. Dat gebeurt nadat er een uitwerking voor invoering van het gekozen organisatiemodel heeft plaatsgevonden. Dit Plan van Aanpak beoogt die uitwerking in te kaderen en te structureren.  De Kapelgemeente heeft te kennen gegeven samenwerking te zoeken met een gemeente buiten de PG Drachten. Om die reden heeft zij er voor gekozen om niet actief deel te nemen aan de opzet en uitwerking van dit Plan van Aanpak. 

Vaststelling en bijstelling
De Algemene Kerkenraad stelt dit Plan van Aanpak vast. Hij is de opdrachtgever en dus ook bevoegd tot eventuele wijziging en/of aanvulling van dit Plan van Aanpak in de toekomst.

Het moderamen voorziet de hierna te noemen commissie van informatie, bewaakt de uitvoering van de opdracht, zorgt voor periodieke voortgangsrapportages, bereidt (deel)beslissingen voor de Algemene Kerkenraad voor, draagt zorg voor een goede communicatie met de gemeente en voor de externe communicatie.

Toelichting op de opbouw van het Plan
Dit Plan van Aanpak formuleert de projectopdracht. Deze begint met het schetsen van de context, weergegeven onder het kopje “Achtergrond”. Daarna volgt de doelstelling van het Plan van Aanpak, aangevuld met relevante bepalingen uit ordinantie 4. Deze vormen de basis voor de concrete opdracht aan de commissie. Het hoofdstuk “Aanpak en planning” regelt de voortgang van het project, de rapportages en zegt (aanvullend op de opmerkingen hierboven) iets over de interne communicatie. 

Projectopdracht 

Achtergrond
Een belangrijke grondslag voor de vorming van één PG Drachten wordt gevonden in het rapport “Voortvarend Verder” (januari 2017). Daarin zijn verschillende organisatievormen op een rij gezet. De destijds ingestelde werkgroep, tevens samensteller van het rapport, adviseerde als eerste om over te gaan tot: één gemeente met één kerkenraad. Zijn tweede advies was om met gebruikmaking van Ordinantie 4-10 een kerkenraad met werkgroepen te formeren. Het derde advies dat de commissie  gaf: maak haast met de invoering van het organisatiemodel om te voorkomen dat ingrijpende beslissingen te lang vooruitgeschoven worden. 

Op 22 mei 2017 leidde dit rapport tot een “Voorgenomen Besluit” (bijlage 1) van de Algemene Kerkenraad. De AK koos in beginsel voor één PG Drachten met één kerkenraad, in te voeren per 1 oktober 2017. Dit besluit kwam overeen met de reacties van de wijkkerkenraden van Oost, Zuid, West en de Kapelwijk. De wijkkerkenraad van Noord gaf toen de voorkeur aan een zelfstandige gemeente met een samenwerkingsverband met één of meer overige (wijk)gemeente(s) van PG Drachten. Daarmee week de reactie van wijk Noord dus af van die van de andere wijken. Voordat de wijkgemeenten tot hun standpuntbepaling kwamen “hoorden en kenden” zij de gemeenteleden van hun wijk.

Door het ontbreken van eenduidigheid besloot de Algemene Kerkenraad meer tijd te nemen en te geven voor het nemen van een definitieve beslissing. Anders dan in het “Voorgenomen Besluit” was aangegeven gaat de organisatieaanpassing niet in per 1 oktober 2017, maar pas na uitwerking van een aantal wezenlijke zaken. Die uitwerking moet de basis gaan vormen voor een “Definitief Besluit” (=omzetting van het “Voorgenomen Besluit” in een “Definitief Besluit”). Ook nuanceerde de Algemene Kerkenraad zijn “Voorgenomen Besluit” door bij de uitwerking een gebiedsonderscheid aan te houden tussen enerzijds een gebiedsdeel Noord (samenvallend met de grenzen van de huidige wijk noord) en een gebiedsdeel Zuid (een samenvoeging van de wijken oost, zuid en west). 

In Noord is sprake van een andere situatie. Jaren geleden zijn in dit geografische deel van onze kerkgemeenschap kerkgebouwen gesaneerd. Daar waren valide argumenten voor. De pijn van het verlies van kerkgebouwen (De Fontein, De Noorderkerk, De Opdracht en de gehuurde ruimte van een school waar de Hervormde Kerk kerk hield) wordt tot op de dag van vandaag nog steeds door een deel van de (wijk)gemeente gevoeld. De geloofsgemeenschap van de Oase is inmiddels in rustiger vaarwater gekomen, de wijkgemeente heeft net 2 nieuwe predikanten (1,7 fte). Dit deel van de gemeente telt ongeveer 2500 leden. Een omvang die het mogelijk maakt om 'kerk-zijn' in de volle breedte te ervaren en te laten groeien en bloeien. In de gedachte van de Algemene Kerkenraad moet wijk Noord daarvoor in de nadere uitwerking de ruimte krijgen. 

Onder “Zuid” verstaat de Algemene Kerkenraad de samenvoeging van de wijken West, Zuid en Oost. Er ontstaat zo een aantrekkelijke mix van oudere en jongere gemeenteleden. Door deze samenvoeging krijgt Zuid een omvang van ongeveer 4500 leden. De leeftijdsopbouw en de omvang vormen samen een goede basis voor een vitale en bloeiende geloofsgemeenschap. Binnen het algemene kader kan het ouderenpastoraat – nu nog erg versnipperd – een nieuwe impuls krijgen, het opzetten van gezamenlijk jeugdwerk krijgt een betere voedingsbodem. Ook voor de Grote Kerk ontstaat er een een gezonde en kansrijke positie. 

Aan dit onderscheid verbindt de Algemene Kerkenraad wel een duidelijke restrictie: Er mogen niet opnieuw wijkgemeenten ontstaan met daaraan gekoppeld wijkkerkenraden en een algemene kerkenraad! Eén PG Drachten met één kerkenraad vormt het beoogde einddoel. Dit uitgangspunt staat ook duidelijk beschreven in het besluit van de  Algemene Kerkenraad van 19 februari 2018. Een duidelijke toedeling van bevoegdheden zal dit uitgangspunt moeten ondersteunen en zal moeten voorkomen dat er in de beide  nieuwe geloofsgemeenschappen de neiging gaat ontstaan om “schaduwkerkenraden” te vormen. Dat wil niet zeggen dat alles op centraal niveau moet worden geregeld. Integendeel, het onderscheid in gebieden daagt ook uit om waar mogelijk gebiedsgericht maatwerk te leveren! Zoals het “Voorgenomen Besluit” het verwoordt blijft het de intentie te streven naar een pluriforme gemeente, die – ondanks haar omvang- voor mensen overzichtelijk en herkenbaar blijft, waarin zij zich gekend en geborgen weten met aandacht voor elkaar. Als uitgangspunt geldt daarom “centraal wat moet en decentraal waar het kan”. 

Het besluit van 19 februari 2018 (bijlage 2) beschrijft het verloop van het proces tussen het het moment van het “Voorgenomen Besluit” tot februari 2018 en bevat de beslispunten. 

Een nieuwe commissie (samenstelling bijlage 3) krijgt het verzoek/de opdracht om deze organisatie-aanpassing voor te bereiden en daarover te adviseren. Gekozen is voor een vertegenwoordiging uit alle wijken, aangevuld met een vaste vertegenwoordiger uit het College van Kerkrentmeesters. De commissie staat onder leiding van een onafhankelijke deskundige. De Centrale Diaconie Drachten en de Centrale Jeugdraad Drachten zijn niet vertegenwoordigd in de adviescommissie. Dat geldt ook voor de stuurgroep “Grote Kerk” en de stuurgroep “De Schakel”. Waar  nodig of gewenst consulteert de adviescommissie deze gremia. De leden van de commissie nemen deel aan deze commissie zonder dat er sprake is van last en ruggespraak. De commissie bepaalt zelf de werkwijze en onderlinge taakverdeling, ook de manier waarop de individuele leden contacten onderhouden met “hun achterban”. 

Niet tot de opdracht behoort het geven van een advies over de kerkgebouwen. Het College van Kerkrentmeesters is gevraagd om vóór 1 januari 2019 een voorstel te ontwikkelen voor het in beheer houden, dan wel het vervreemden of op andere wijze in gebruik geven van onroerend goed. Het College van Kerkrentmeesters zorgt er voor dat de adviescommissie over belangrijke ontwikkelingen op dit punt geïnformeerd blijft. 

Doelstelling

Dit Plan van Aanpak beoogt de uitwerking van het gekozen organisatiemodel : één PG Drachten (zonder Kapelwijk) met één kerkenraad,  een breed moderamen (kleine kerkenraad) en met werkgroepen, één en ander met inachtneming van ordinantie  4-1 en 4-10, kortom een regeling voor pastoraat, diaconaat, jeugd- en jongerenwerk, vorming en toerusting. Daarnaast beoogt dit Plan van Aanpak ook het (opnieuw) positioneren van de Grote Kerk en De Schakel binnen de nieuwe organisatiestructuur. Hiervoor werd gesproken over een pluriforme gemeente, die voor mensen overzichtelijk en herkenbaar blijft en waarin zij zich geborgen weten met aandacht voor elkaar. Dit vraagt om een verkenning van hoe dat vormgegeven zou kunnen worden binnen de protestantse gemeente in Drachten. Dat is niet alleen een organisatievraagstuk. Het is vooral ook een uitdaging om binnen het grotere verband van die ene PG Drachten de menselijke maat op het gebied van aandacht en zorg voor elkaar, op het gebied van geloven, vieren, beleven en inspireren te behouden. 

Ter toelichting:

Ordinantie 4-1:

Het kerkelijk karakter

  1. De ambtelijke vergaderingen, waaraan de leiding in de kerk is toevertrouwd, verrichten hun werk luisterend naar de Heilige Schrift en in onderlinge saamhorigheid.
  2. In de werkwijze van de ambtelijke vergaderingen dienen steeds zowel de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van de ambtsdragers tezamen als ook de bijzondere verantwoordelijkheid van elk van de drie ambten tot hun recht te komen. 

Ordinantie 4-10:

De kerkenraad met werkgroepen

  1. De kerkenraad kan onder behoud van zijn uiteindelijke verantwoordelijkheid een deel van zijn taak toevertrouwen aan zijn breed moderamen, hierna te noemen de kleine kerkenraad, met een aantal door hem in te stellen werkgroepen, hierna te noemen sectieteams en taakgroepen.
  2. De kerkenraad, waarvan alle ambtsdragers deel uitmaken, komt in afwijking van het in artikel 8-1 bepaalde ten minste vier maal per jaar bijeen ter vaststelling van het algemene beleid.
  3. De kleine kerkenraad wordt gevormd door het moderamen van de kerkenraad, de predikanten en een aantal ouderlingen en diakenen die in de regel tevens deel uitmaken van een sectieteam of een taakgroep.
  4. Elk sectieteam en elke taakgroep bestaat uit een of meer ambtsdragers van wie er ten minste één lid is van de kleine kerkenraad, alsmede uit een aantal andere leden van de gemeente.
  5. Een sectieteam werkt ten behoeve van een geografisch begrensd deel van de gemeente dan wel een bepaalde groep gemeenteleden; een taakgroep legt zich toe op het verrichten van een bepaalde taak in de gemeente.
  6. De kleine kerkenraad, de sectieteams en de taakgroepen werken binnen het beleid van de kerkenraad inzake het gehele leven en werken van de gemeente.
  7. De verdeling van taken en bevoegdheden over enerzijds de kerkenraad en anderzijds de kleine kerkenraad, de sectieteams en de taakgroepen wordt aangegeven in een door de kerkenraad na overleg met de kleine kerkenraad, de sectieteams en de taakgroepen vast te stellen regeling met             dien verstande dat
  8. aan de kerkenraad wordt toevertrouwd:
    - de algemene leiding aan de opbouw van de gemeente in de wereld; 
    - de zorg voor de dienst van Woord en sacramenten;
    - het nemen van de besluiten als genoemd in artikel 8-7;
    - het vaststellen van het beleidsplan ter zake van het leven en werken van de gemeente;
    - het vaststellen van de begrotingen en de jaarrekeningen;
    - het beroepen van de predikanten en het leiding geven aan de daaraan voorafgaande verkiezing;
    - het opzicht over de leden van de gemeente voor zover dat door de orde van de kerk is opgedragen aan de kerkenraad;
    - het vaststellen van de plaatselijke regelingen als bedoeld in artikel 7-2;
    en voorts, tenzij de kerkenraad een of meer van de volgende taken heeft opgedragen aan de kleine kerkenraad:
    - het leiding geven aan de verkiezing van de ouderlingen en de diakenen als bedoeld in ordinantie 3-6 en de benoeming van de kerkrentmeesters die geen ouderling zijn;
    - het aanwijzen van de afgevaardigde naar de classicale vergadering;
  9. aan de kleine kerkenraad wordt toevertrouwd: - het toetsen van het werk van de sectieteams en de taakgroepen aan het door de kerkenraad vastgestelde beleidsplan; - de instelling van de sectieteams en de taakgroepen en de benoeming van de leden daarvan. 

Opdracht

De commissie krijgt de opdracht om voorstellen te ontwikkelen die voorzien in een samenhangend pakket van maatregelen voor realisering van de hiervoor geformuleerde doelstelling. Hij houdt daarbij zoveel mogelijk rekening met ervaringen elders. Tot de opdracht behoort ook de beoordeling en afweging van wensen en ideeën, aangedragen door de 4 wijkkerkenraden en daar waar mogelijk deze in te passen in een nieuwe structuur, zodat zaken die in wijkverband waardevol worden geacht ook binnen de nieuwe structuur een plek krijgen.  Ook de stuurgroep Grote Kerk heeft zijn wensen kenbaar gemaakt (bijlage 2c) en ook deze vragen om een beoordeling en afweging.

De Algemene Kerkenraad vraagt de commissie handreikingen te doen voor nadere besluitvorming om te komen tot een passende vorm van gemeenteopbouw, waarbinnen deze waarden voor langere tijd zijn gewaarborgd.  

Aanpak en planning

De Algemene Kerkenraad geeft er de voorkeur aan het Plan van Aanpak in een aantal fasen te ontwikkelen. Per fase kunnen de voorstellen dan worden besproken en al of niet worden geaccordeerd door de Algemene Kerkenraad. Deze voorstellen worden voorzien van een advies over communicatie met de gemeente. 

Omdat de voorstellen betrekking hebben op de toekomstige situatie van één PG Drachten, zal als regel de communicatie met de gemeente niet op wijkniveau maar gemeentebreed en onder verantwoordelijkheid van de Algemene Kerkenraad plaatsvinden. In bijzondere situaties en na overleg binnen de Algemene Kerkenraad kan van deze regel worden afgeweken. 

De commissie (of een deel daarvan) is bij bespreking van voorstellen in de Algemene Kerkenraad vertegenwoordigd en krijgt een passende rol op gemeente-bijeenkomsten, die in het kader van dit onderwerp worden georganiseerd. 

Periodiek komt de commissie met een korte voortgangsrapportage. Om tijdig het doel te bereiken zal de commissie haar werkzaamheden uiterlijk 1 juni 2019 moeten hebben afgerond. 

Het staat de commissie vrij om met één of meer wijkkerkenraden of andere gremia binnen de protestantse gemeente in overleg te treden voor het verkrijgen van nadere informatie. 

Graag ziet de Algemene Kerkenraad voor 1 juli 2018 een voorstel tegemoet van de manier waarop de commissie haar werkzaamheden wil indelen, hoe zij haar opdracht denkt uit te voeren, aan welke (rand)voorwaarden zij denkt om te kunnen slagen in haar opdracht, haar ideeën over de gewenste inrichting van de communicatie mede in relatie tot het creëren van draagvlak in de gemeente. 

Tot slot
Dit Plan van Aanpak is voorbereid door het moderamen samen met de commissie, die dit Plan van Aanpak gaat uitvoeren. 

Dit Plan van Aanpak is vastgesteld door de Algemene Kerkenraad in zijn vergadering van 23 april 2018. 

De datum van 1 juni 2019, de datum waarop de commissie haar werkzaamheden moet hebben afgerond, is zo gekozen om vervolgens de Algemene Kerkenraad de tijd te geven voor het nemen van een definitief besluit. Die moet zijn afgerond voor 1 januari 2020. Tot de procedure in deze fase behoort ook dat de wijkkerkenraden de gelegenheid krijgen hun oordeel te geven om óf mee te gaan  in de beoogde organisatieaanpassing óf om de weg van verzelfstandiging te kiezen. Indien dat oordeel inhoudt dat een wijk niet meegaat in deze transformatie, zal volgens de gemaakte afspraak die wijk voor 1 januari 2020 een verzoek om als zelfstandige gemeente verder te gaan bij de classis indienen. De overige wijken zullen zich op de dan ontstane situatie moeten gaan beraden.

Gaan alle wijken mee in de transformatie, dan zal de periode van 1 januari 2020 tot 1 juli 2020 worden benut voor implementatie van het besluit tot de vorming van één PG Drachten en één kerkenraad. 

 

Namens de Algemene Kerkenraad van de Protestantse Gemeente te Drachten, 

 

Preses,             Ties Zweers 

 

Scriba,             Hans Bouma 

Bijlagen bij dit Plan van Aanpak:

  1. Het “Voorgenomen Besluit”, vastgesteld door de Algemene Kerkenraad op 22 mei 2017
  2. Het besluit tot opschorting van het “Voorgenomen Besluit” in een “Definitief Besluit”, vastgesteld door de Algemene Kerkenraad op 19 februari 2018
  3. Scenariobeschrijving van 3 mogelijke scenario's, die als bijlage deel uitmaakt van het besluit van de Algemene Kerkenraad van 19 februari 2018
  4. De aangevoerde onderwerpen (wensen en ideeën) door de wijkkerkenraden en de stuurgroep Grote Kerk (op verzoek van De Oase wordt haar reactie volledig opgenomen,    omdat deze wijk graag ziet dat de commissie ook kennis neemt van de context,  waarin deze reactie is gegeven)
  5. de samenstelling van de ingestelde adviescommissie voor uitwerking van dit Plan van Aanpak 

PvAUitwEenPGDr27 mei18

JSN Decor is designed by JoomlaShine.com